Bouwtoezicht opent nieuwe wereld voor voormalige bouwtechnici

17-03-2011

Vage grens tussen bemoeizucht en verantwoordelijkheidsgevoel

Speciaal voor werkloze uta-werknemers werd vorig jaar het BWT-project in het leven geroepen. Een opleidingstraject dat bouwtechnici omschoolt tot toezichthouder BWT (bouw- en woningtoezicht) of plantoetser ruimtelijke ordening bij gemeenten. Vlak voor de kerst ontving de eerste groep studenten het diploma. Zij kunnen nu op zoek naar een baan bij een gemeente.

Even leek het erop dat Nelleke Gommans als eerste van de groep studenten een baan had gevonden. Helaas ging die uiteindelijk niet door, maar de 50-jarige Limburgse geeft de moed niet op. "De opleiding heeft mijn kansen op de arbeidsmarkt met zeker 200 procent vergroot. Een vaste aanstelling komt vanzelf wel."

Omscholing

Gommans startte vorig jaar samen met elf voormalige uitvoerders, tekenaars en opzichters aan een intensieve studie waarin zij werden klaargestoomd voor een baan bij een gemeente. Allemaal waren ze al langere tijd arbeidsongeschikt of werkloos en kwamen door de crisis moeilijk aan een baan. In andere sectoren is hun bouwkundige kennis echter hard nodig. Gemeenten bijvoorbeeld hebben al jaren moeite om de juiste mensen te vinden voor het bouw- en woningtoezicht. VNG, de vereniging van Nederlandse gemeenten, zocht daarom naar instroom van buitenaf. De oplossing werd gevonden in het omscholen van deze uta-medewerkers uit de bouw. Deze mensen zijn al bekend met de bouw en hoeven alleen te worden bijgeschoold in de juridische kant van het werk: de wetten en regelgeving.

Meedenken

In 27 lesdagen werden Nelleke Gommans en haar tien mannelijke medestudenten opgeleid

tot bouwplantoetser of toezichthouder. "Die eerste is een echte kantoorbaan", vertelt ze. "Je beoordeelt bouwtekeningen en -vergunningen op zaken als het Bouwbesluit, (brand)veiligheid en de constructie. Daarbij krijg je vooral te maken met de opdrachtgevers, vaak burgers." De toezichthouder

heeft daarentegen vooral contact met aannemers en moet daarom beschikken over kennis van bouwmethoden en bouwmaterialen. Gommans: "Je controleert op locatie of een bouwwerk voldoet aan de ingediende bouwtekeningen. Goed plannen is daarbij cruciaal. Voldoet het niet, dan moet er òf

een nieuwe tekening komen òf de fout moet worden hersteld. Het voordeel van toezichthouders uit de bouw, is dat wij verder gaan. Het kan grote consequenties hebben als je besluit dat een fout gecorrigeerd moet worden. Als een bouwer nog bezig is met het profielwerk, dan is het verplaatsen van een raam een kleine moeite, maar staat de hele muur al dan moet je een goede belangenafweging maken. De grens tussen bemoeizucht en verantwoordelijkheidsgevoel is vaag. Komt de constructie echt in gevaar als een raam vijf centimeter meer naar rechts zit? Of is een nieuwe tekening voldoende? Mensen uit de bouwwereld staan daar anders in dan de gemiddelde ambtenaar. Die wijst sneller op de bouwtekening en feitelijk heeft die dan ook gelijk. Maar als je weet hoe een constructie in elkaar zit, dan kun je beoordelen of een afwijking gevaar oplevert of niet. Je kunt ook meedenken over eventuele oplossingen. Een bouwer is dan eerder geneigd om mee te werken dan wanneer je krampachtig vasthoudt aan de tekeningen."

Carrièreswitch

Als dochter van een metselaar trok de bouw altijd al aan Gommans. Toch zette ze de stap pas na haar dertigste. "Ik begon op het economisch lyceum en stroomde door naar de opleiding ‘Erkend makelaar' aan de technische hogeschool in Diemen. Dat stond toen gelijk aan bouwkunde op mts-niveau. Toen ik mijn certificaat op zak had werd de WOZ ingevoerd en heb ik grote delen van

Noord-Holland getaxeerd. Later onderzocht ik bouwgebreken voor de Huurcommissie en heb ik als bouwkundige voor woningcorporaties gewerkt. Toen de crisis kwam kon ik helaas naar huis. Mijn werkcoach bij het UWV wees me toen op het BWT-project bij de Bestuursacademie. Dat paste precies bij mijn cv en ervaring." De overstap van bouw naar overheid maak je echter niet zomaar. "Je moet in je hoofd ook echt ambtenaar worden", merkte ze. "De ambtenarenmentaliteit is toch anders. Maar er bestaan ook nog genoeg vooroordelen over de bouw. Mensen uit onze groep hebben bij sollicitaties al vaak gehoord dat ze niet binnen een overheidsorganisatie zouden passen. Onzin volgens mij, maar het laat wel zien dat er nog één en ander moet gebeuren voordat bouwkundigen als ambtenaar worden geaccepteerd."

Verantwoordelijkheid

Toch biedt de opleiding genoeg kansen. Gommans: "Een goed voorbeeld zag ik toen ik een paar maanden bij een gemeente werkte. Het ministerie van VROM had ontdekt dat in de constructie van zwembaden in het verleden bepaalde schroeven waren gebruikt die aangetast kunnen worden door

chloor. Gemeenten werden daarom opgeroepen om alle zwembaden te controleren, omdat de zij volgens VROM verantwoordelijk zijn." Gommans' begeleider snapte dat niet. Hoe kon een gemeente die geen eigenaar was toch verantwoordelijk worden gehouden? "Hij wist ook niet welke maatregelen

hij moest nemen", vertelt ze. "In de bouw ben je niet anders gewend. Een bouwer is altijd  verantwoordelijk en weet precies wie hij moet inschakelen voor een inspectie." Dus leverde ze een halve dag later een volledig rapport in, met daarin alle maatregelen die genomen moesten worden en een lijstje met namen van inspecteurs. "Mijn begeleider stond versteld. Hierdoor merkte ik wel

dat goede bouwkennis en verantwoordelijkheidsgevoel hard nodig is bij de overheid. Wij beschikken daarover, dus waarom zou je niet de overstap maken? En ik spreek uit ervaring; het is hartstikke leuk werk.

Bron FNV ledenmagazine Bouw en Infra februari 2011

< terug