15 jaar Awb. Daar moet op getoast worden!

05-10-2009

Op donderdagmiddag 1 oktober 2009 vond bij BAZN de bestuursacademie een bijeenkomst plaats ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van de Algemene wet bestuursrecht. De belangstelling hiervoor was groot! Zo'n 170 mensen hadden zich ingeschreven om van een viertal sprekers te horen wat de Awb zoal teweeg had gebracht in die periode.

Dagvoorzitter Kees Goorden, raadsheer in de Centrale Raad van Beroep, blikte kort terug op het bestuursrecht als (jong) rechtsgebied en ging vervolgens nader in op de (vier) tranches van de Awb tot nu, waarbij treffend door hem werd verwoord dat de Awb niet alleen een voorbeeld was van aanbouwwetgeving, maar dat tevens een aantal interne verbouwingen in het Awb-huis had plaatsgevonden (waaronder bijvoorbeeld het elektronisch bestuurlijk verkeer en het klachtrecht). Ook ging hij in op de gevolgen van de Awb voor het bestuur en werd ingegaan op een aantal treffende uitspraken op het gebied van bijvoorbeeld "de drie b's" (bestuursorgaan, belanghebbende en besluit). Ook passeerde nog een aantal kersverse wetten en wetswijzigingen (de Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen alsmede de wijziging van het Besluit proceskosten bestuursrecht) de revue, zodat ieder van de aanwezigen wat dat betreft weer helemaal ‘bij was'.

Docent Jan Vriens, nooit te beroerd om zijn jarenlange ervaring binnen en met gemeenten te voorzien van een humoristische kwinkslag, belichtte de invloed van het Europees (verdrags)recht op het Nederlandse bestuursrecht. Zo kwamen de onderwerpen archeologie, luchtkwaliteit, de dienstenrichtlijn, verboden staatssteun, aanbestedingen en de watertoets voorbij. Aan de hand van actuele voorbeelden uit de jurisprudentie werd artikel 6 EVRM door hem belicht (fair trial, de redelijke termijn), artikel 1 van het 1^e Protocol (eigendomsrecht) en werd onder andere stilgestaan bij de vrijheid van godsdienst (illegaal gebruik van een pand voor evangelische bijeenkomsten). Ook werden de aanwezigen nog gewezen op de site http://www.europadentraal.nl/ waar veel informatie op dit gebied gratis en op een erg toegankelijke wijze beschikbaar is. De invloed van het Europees recht moet zeker niet worden onderschat, zo hield hij de aanwezigen voor.

Ton Spapens (wie heeft er geen cursus van hem gehad bij BAZN de bestuursacademie?) stond uitgebreid stil bij de vraag of de bezwaarschriftprocedure zinloos was. Aan de hand van de diverse functies van deze procedure (rechtsbescherming, verlengde besluitvorming) werd nader ingegaan op de juridische inbedding van de behandeling van bezwaarschriften én werd een lans gebroken voor de onafhankelijke commissie ex artikel 7:13 van de Awb. Ook kwam het overslaan van de bezwaarfase aan de orde en werden alternatieven vormen van geschillenbeslechting (-pre-mediation en ‘de andere aanpak') belicht. Zijn conclusie luidde nadrukkelijk dat de bezwaarschriftprocedure zonder meer een meerwaarde heeft (reparatiemogelijkheid van besluiten!) en daarom beslist niet zinloos is.

Bestuursrechter Evert-Jan Govaers ging nader in op de uitspraakbevoegdheden van de bestuursrechter en met name op een andere wijze om het geschil te beslechten dan door middel van de ‘traditionele' gegrondverklaring van het beroep, vernietiging van het besluit met de opdracht aan het bestuursorgaan om een nieuw (verbeterd) besluit te nemen. Zo kan de bestuursrechter namelijk ook de rechtsgevolgen van het besluit in stand laten en daarnaast zelf in de zaak voorzien. Hiermee wordt tijd bespaard en eerder (rechts)zekerheid geboden. Het vergt wel een actief meedenkende rechter die zonodig samen met partijen ter zitting inventariseert wat er beslist kan (of moet) worden ná de vernietiging. De rechter hoeft dus helemaal niet zo lijdelijk te zijn als vaak wordt gedacht. De tijd is rijp voor finale geschillenbeslechting! Tenslotte gaf Govaers de aanwezigen nog een aantal praktische en nuttige tips voor het procederen bij de rechter.

Al met al was het een zeer geslaagde middag waarbij zonder meer bleek dat het huis van de Awb een veelheid van onderwerpen in zich heeft en nog niet klaar is. Hier en daar zijn zeker nog wel mogelijkheden voor aan- en uitbouw aanwezig. Wellicht voor een vervolgbijeenkomst!

< terug