Maatschappelijke effecten

Praktische informatie

Met de komst van het duale stelsel en de introductie van het begrip 'maatschappelijke effecten' in de programmabegroting is er meer aandacht voor de vraag waar gemeenten het beleid nu eigenlijk voor maken. Wat willen we bereiken? De afdeling Financiën initieert en coördineert de totstandkoming van de programmabegroting. Met deze praktijkgerichte training kunnen de medewerkers van de afdeling Financiën én die van de vakafdelingen samen aan de slag om het begrip maatschappelijke effecten in te kleuren voor de programmabegroting. Nooit meer open deuren, vage doelstellingen of hemelbestormende idealen, maar heldere, realistische én vooral gemeentespecifieke beoogde maatschappelijke effecten. 

De training gaat in op het formuleren en concretiseren van maatschappelijke effecten. Zo wordt het begrip uiteengerafeld en wordt - via een specifieke aanpak op basis van het John Carver's Policy Governance Model - stap voor stap gekeken naar het formuleren, concretiseren en uitwerken van beoogde effecten naar beleidsdoelstellingen en activiteiten. Ook gaan we in op het SMART maken van deze effecten.

Waarom

Een algemene definitie van maatschappelijke effecten is er niet. In ieder geval gaat het om waarneembare gevolgen en/of resultaten van gemeentelijke dienstverlening in een lokale samenleving. De burger moet er concreet wat van merken. In zijn wijk, in de scholen, op de openbare weg of in zijn portemonnee.

Het gemeentespecifiek formuleren en concretiseren van maatschappelijke effecten is geen sinecure, vooral wanneer brondocumenten, zoals een raads- of collegeprogramma, vaak te globaal zijn om als leidraad te nemen. Een bepaalde manier van denken over de praktische gevolgen van overheidsoptreden en de maatschappelijke werking ervan, zoals dat in de training aan de orde wordt gesteld, kan een goede bijdrage leveren aan een programmabegroting met duidelijke en realistische maatschappelijke effecten.  

Een ander vraagstuk hierbij is: hoe maak je de beoogde maatschappelijke effecten SMART en geschikt voor monitoring en beleidsevaluatie?   

Verder kan de training bijdragen aan een andere samenwerking tussen medewerkers van de afdeling Financiën en die van de vakafdelingen. Leren van elkaar en begrip hebben voor elkaars verantwoordelijkheden zijn net zo belangrijk bij de totstandkoming van de programmabegroting als de inhoudelijke kant. Met andere woorden; proces en inhoud gaan hand in hand.

Wie

Deze incompany training is ontwikkeld voor ambtenaren en hun leidinggevenden die te maken hebben of krijgen met het omschrijven van beoogde maatschappelijke effecten, in het bijzonder voor de programmabegroting.

De training kan met wat kleine aanpassingen ook prima worden verzorgd voor bijvoorbeeld de raad (en college en mt gezamenlijk). Het onderwerp maatschappelijke effecten is namelijk voor iedereen van belang.

Wat

• Een duaal beleidsproces en budgetcyclus; wat is de rol van maatschappelijke effecten bij kaderstelling, uitvoering en het beoordelen van de bereikte resultaten en de vertaalslag naar de programmabegroting.
• Maatschappelijke effecten:
  - van output naar outcome;
  - typen effecten; beredeneren van gewenste en ongewenste effecten van overheidsoptreden;
  - formuleren van effecten; doorlopen van een stappenplan.
• SMART maken van maatschappelijke effecten:
  - SMART en het operationaliseren van maatschappelijke effecten;
  - monitoring en beleidsevaluatie.
• Gemeentebrede samenwerking (inhoud en proces) bij de totstandkoming van de programmabegroting.